Για πολλούς ηλικιωμένους, η καθημερινότητα ξεκινά με μια σειρά από φάρμακα. Ένα ή δύο χάπι πριν από το πρωινό, δύο μετά το φαγητό, κάποιο άλλο το μεσημέρι και ένα ή και δύο και τρία ακόμη πριν από τον ύπνο.
Όταν μάλιστα διαφορετικοί γιατροί παρακολουθούν διαφορετικά προβλήματα υγείας, η φαρμακευτική αγωγή μπορεί σταδιακά να γίνει ιδιαίτερα σύνθετη.
Ποιος όμως διασφαλίζει ότι όλα αυτά τα φάρμακα λαμβάνονται σωστά, στις κατάλληλες δόσεις και χωρίς επικίνδυνους συνδυασμούς;
Τι είναι η πολυφαρμακία;
Ο όρος πολυφαρμακία χρησιμοποιείται συνήθως όταν ένα άτομο λαμβάνει πέντε ή περισσότερα φάρμακα ταυτόχρονα.
Πρόκειται για μια συχνή κατάσταση, ιδιαίτερα στις μεγαλύτερες ηλικίες, καθώς πολλά χρόνια νοσήματα απαιτούν παράλληλη φαρμακευτική αντιμετώπιση.
Η λήψη πολλών φαρμάκων δεν είναι απαραίτητα λανθασμένη. Σε αρκετές περιπτώσεις είναι απολύτως αναγκαία. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η αγωγή δεν επανεξετάζεται τακτικά, όταν υπάρχουν αλληλεπιδράσεις ή όταν ο ασθενής δυσκολεύεται να ακολουθήσει σωστά τις οδηγίες.
Τα μικρά λάθη που μπορεί να έχουν μεγάλες συνέπειες
Ένα φάρμακο που ξεχάστηκε. Μια δόση που λήφθηκε δύο φορές. Ένα παλιό σκεύασμα που συνεχίζει να βρίσκεται στο ντουλάπι ή ένα νέο φάρμακο που προστέθηκε χωρίς να ελεγχθεί η υπόλοιπη αγωγή.
Τέτοια περιστατικά μπορεί να συμβούν ακόμη και σε ανθρώπους που είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.
Οι συνέπειες διαφέρουν ανάλογα με το φάρμακο και την κατάσταση της υγείας του ασθενούς. Μπορεί να περιλαμβάνουν ζάλη, υπνηλία, πτώσεις, μεταβολές της αρτηριακής πίεσης, αιμορραγία ή άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν χρησιμοποιούνται φάρμακα υψηλού κινδύνου, όπως αντιπηκτικά, ινσουλίνη και ορισμένα αντιδιαβητικά σκευάσματα.
Όταν οι γιατροί είναι περισσότεροι από ένας
Ένας καρδιολόγος, ένας παθολόγος, ένας νευρολόγος ή κάποια άλλος ειδικότητα ιατρού μπορεί να παρακολουθούν τον ίδιο ασθενή.
Κάθε γιατρός αντιμετωπίζει ένα συγκεκριμένο πρόβλημα υγείας. Είναι όμως σημαντικό να γνωρίζει και το σύνολο της φαρμακευτικής αγωγής.
Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος να χορηγηθούν φάρμακα με παρόμοια δράση ή σκευάσματα που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.
Γι’ αυτό είναι πολύτιμο να υπάρχει ένας πλήρης και διαρκώς ενημερωμένος κατάλογος όλων των φαρμάκων, συμπεριλαμβανομένων των συμπληρωμάτων διατροφής και των μη συνταγογραφούμενων σκευασμάτων.
Πέντε απλές συνήθειες που κάνουν τη διαφορά
- Καταγραφή της αγωγής. Διατηρούμε μια ενημερωμένη λίστα με την ονομασία κάθε φαρμάκου, τη δοσολογία και την ώρα λήψης, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού.
- Σταθερή καθημερινή οργάνωση. Ένα πρόγραμμα ή ένα κατάλληλο σύστημα υπενθυμίσεων μπορεί να μειώσει τις παραλείψεις. (Οι θήκες φαρμάκων συχνά βοηθούν στην οργάνωση τους εφόσον είναι κατάλληλες για τα συγκεκριμένα σκευάσματα)
- Τακτική επανεξέταση. Ο θεράπων ιατρός πρέπει να αξιολογεί περιοδικά εάν όλα τα φάρμακα εξακολουθούν να είναι απαραίτητα και εάν οι δόσεις παραμένουν κατάλληλες.
- Ενημέρωση για κάθε αλλαγή. Κανένα φάρμακο δεν προστίθεται, δεν διακόπτεται και δεν τροποποιείται χωρίς την κατάλληλη ιατρική καθοδήγηση.
- Προσοχή σε ασυνήθιστα συμπτώματα. Νέα ζάλη, έντονη υπνηλία, σύγχυση ή άλλα ανεξήγητα συμπτώματα χρειάζονται αξιολόγηση, ιδιαίτερα μετά από αλλαγή στην αγωγή.
Η σωστή φροντίδα δεν μετριέται με τον αριθμό των φαρμάκων
Περισσότερα φάρμακα δεν σημαίνουν απαραίτητα καλύτερη θεραπεία. Αντίστοιχα, λιγότερα φάρμακα δεν σημαίνουν πάντοτε ασφαλέστερη αγωγή.
Σημασία έχει κάθε φάρμακο να έχει συγκεκριμένο λόγο χορήγησης, να λαμβάνεται σωστά και να επανεξετάζεται όταν χρειάζεται.
Η σωστή ενημέρωση, η συνεργασία των επαγγελματιών υγείας και η ενεργή συμμετοχή του ασθενούς και της οικογένειάς του αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ασφαλή φαρμακευτική αγωγή.
Γιατί τελικά, το σημαντικό δεν είναι μόνο να θυμόμαστε πότε πρέπει να πάρουμε ένα φάρμακο, αλλά και να γνωρίζουμε ότι εξακολουθούμε να το χρειαζόμαστε.
Οι Νοσηλευτικές Υπηρεσίες Α.Ε., με εμπειρία στην κατ’ οίκον νοσηλευτική φροντίδα από το 1999,
βρίσκονται δίπλα στους ασθενείς και τις οικογένειές τους, παρέχοντας οργανωμένες νοσηλευτικές υπηρεσίες,
24 ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες τον χρόνο.
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Α.Ε.
Τα πάντα για νοσηλεία κατ’ οίκον.
www.nosileftikesypiresies.gr