Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το κλύσμα

κλυσμα

Κλύσμα. Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε

Έντερο

Το έντερο είναι μέρος του πεπτικού συστήματος και εκτείνεται από τον πυλωρό του στομάχου ως τον πρωκτό. Χωρίζεται σε λεπτό και παχύ έντερο.

Στο λεπτό έντερο, με μήκος περίπου 6 με 7 μέτρα, γίνεται η  τελική διάσπαση των σακχάρων , των πρωτεϊνών και των λιπών από ένζυμα του στομάχου, του παγκρέατος και της χολής καθώς και η απορρόφηση των προϊόντων της πέψης.

Το παχύ έντερο, με μήκος 1,5 με 2 μέτρα,  είναι το τελευταίο τμήμα του πεπτικού συστήματος του ανθρώπου μέσα στο οποίο γίνεται η τελική απορρόφηση του νερού.

Τα υπολείμματα της πέψης  συνεχίζουν την πορεία τους από το λεπτό έντερο στο παχύ έντερο μέχρι να εξέλθουν από τον πρωκτό με περισταλτικές κινήσεις έχοντας την τελική μορφή των κοπράνων.

Εάν υπάρχει κολοστομία, τα κόπρανα δεν εξέρχονται από τον πρωκτό αλλά από ένα στόμιο (παρά φύση έδρα) που εκβάλλει δια του κοιλιακού τοιχώματος. Με αυτό εξασφαλίζεται η αποχετευτική λειτουργία του εντέρου.

Υποκλυσμός - Κλύσμα εντέρου

Ο υποκλυσμός είναι συνώνυμο με το κλύσμα εντέρου. Αφορά την εισαγωγή υγρού διαλύματος στο έντερο από τον πρωκτό. Στην περίπτωση που υπάρχει κολοστομία  ο υποκλυσμός γίνεται από το στόμιό της. Γίνεται πρόκληση περισταλτισμού του εντέρου με στόχο την διευκόλυνση αποβολής του περιεχομένου του.  

Η πιο συχνή ένδειξη για τον υποκλυσμό είναι η δυσκοιλιότητα. Κάθε άνθρωπος έχει την δική του συχνότητα κενώσεων με όριο τις τρεις φορές την εβδομάδα. Η δυσκοιλιότητα είναι ο τρίτος  πιο συχνός λόγος επίσκεψης σε εξωτερικά ιατρεία, ιδιωτικά και δημόσια. Στον γενικό πληθυσμό αφορά το 2 με 3% ενώ στους ηλικιωμένους φτάνει το 50 με 75%. Αυτό συμβαίνει γιατί στους ηλικιωμένους μειώνεται η πρόσληψη νερού, οι περισσότερες φαρμακευτικές αγωγές προκαλούν δυσκοιλιότητα, λείπει η σωματική άσκηση ή είναι κατακεκλιμένοι στο κρεβάτι με χρόνιες παθήσεις κτλ.

Είδη υποκλυσμού

Τα είδη του υποκλυσμού είναι χαμηλός και υψηλός:

Χαμηλός υποκλυσμός

Χαμηλός υποκλυσμός είναι η εισαγωγή διαλύματος στο έντερο μέσω ενός εύκαμπτου μαλακού καθετήρα από το ορθό. Και σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες του ιατρού. Για την διενέργεια του χαμηλού υποκλυσμού χρησιμοποιούνται έτοιμα σκευάσματα γνωστά ως ένεμα. Enema είναι η αγγλική λέξη για το κλύσμα.

Υψηλός υποκλυσμός

Υψηλός υποκλυσμός είναι η εισαγωγή διαλύματος στο έντερο μέσω ενός εύκαμπτου μαλακού καθετήρα από το ορθό. Και σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες του ιατρού. Ο όγκος του διαλύματος είναι 1,5 με 2 λίτρα νερό. Για την διενέργεια του υψηλού υποκλυσμού χρησιμοποιείται ειδική συσκευή.

Ενδείξεις εφαρμογής υποκλυσμού

  • Προεγχειρητική προετοιμασία του εντέρου
  • Ανακούφιση από την δυσκοιλιότητα
  • Ανακούφιση από την ενσφήνωση κοπράνων
  • Προετοιμασία για διαγνωστικές εξετάσεις (π.χ. ενδοσκόπηση)
  • Εντολή ιατρού με οδηγίες για συγκεκριμένο λόγο/σκοπό
  • Πριν και μετά από βαριούχο υποκλυσμό

Αντενδείξεις εφαρμογής υποκλυσμού

  • Ουδετεροπενία, θρομβοπενία
  • Παραλυτικός ειλεός ή εντερική απόφραξη
  • Πρόσφατη γυναικολογική επέμβαση ή επέμβαση εντέρου
  • Πρόσφατο τραύμα ορθού ή πρωκτού
  • Βαριά κολίτιδα
  • Τοξικό μεγάκολο

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

  • Τι είναι κοπρόσταση

Όταν στο παχύ έντερο συγκεντρώνονται άφθονα και σκληρά κόπρανα (κοπρόλιθοι) πολλών ημερών και ο ασθενής δεν μπορεί να τα αποβάλλει μόνος του με τον φυσικό τρόπο. Σε αυτήν την περίπτωση βοηθάει η αφαίρεσή τους με δακτυλική και υποκλυσμό.

  • Τι είναι κοπρόλιθοι;

Κοπρόλιθοι είναι τα στεγνά σκληρά κόπρανα που συσσωρεύονται στο έντερο και δυσκολεύουν την κένωσή του. Ο υποκλυσμός βοηθάει στην απομάκρυνσή τους.

  • Εάν δεν μπορώ να ενεργηθώ τι κάνω;

Δυσκοιλιότητα είναι όταν κάποιος ενεργείται λιγότερο από τρεις φορές την εβδομάδα. Το κλύσμα είναι μία μορφή αντιμετώπισης της δυσκοιλιότητας. Ο ασθενής ανακουφίζεται άμεσα.

  • Τι υλικά χρειάζονται για το κλύσμα;

Εάν ο υποκλυσμός γίνεται από νοσηλευτή ή νοσηλεύτρια κατ’ οίκον δεν χρειάζονται υλικά. Για τον υψηλό υποκλυσμό μόνο χλιαρό νερό για την δημιουργία του διαλύματος.

  • Πονάει ο υποκλυσμός;

Είναι μία άβολη νοσηλευτική πράξη που όταν γίνεται από έμπειρο νοσηλευτικό προσωπικό δεν πονάει. Χρησιμοποιούνται ειδικά υλικά. Γίνεται προσεκτική εισαγωγή του καθετήρα στο ορθό με την χρήση λιπαντικού. Υπάρχει μόνο η δυσαρέσκεια που δημιουργείται από την έντονη ανάγκη για αφόδευση.

  • Πώς να κάνω κλύσμα στο σπίτι;

Χρειάζεται κλύσματα για τον χαμηλό υποκλυσμό ή την αγορά ειδικής συσκευής για τον υψηλό υποκλυσμό. Το διάλυμα πρέπει να είναι σε θερμοκρασία σώματος. Γίνεται στην αριστερή πλάγια θέση εάν είναι εφικτό και χρειάζεται βοήθεια από μέλος της οικογένειας. Το ιδανικό είναι να γίνει από έμπειρο νοσηλευτικό προσωπικό για να είναι αποτελεσματικό και ασφαλές.

  • Τι προετοιμασία χρειάζεται για τον υποκλυσμό;

Για τον υποκλυσμό δεν χρειάζεται καμία προετοιμασία εκτός και αν έχει δώσει οδηγίες ο θεράπων ιατρός. Αυτό που βοηθάει πολύ είναι όταν έχει αδειάσει η ουροδόχος κύστη. Είναι πιο άνετη για τον ασθενή η διενέργεια του υποκλυσμού.

  • Γίνεται υποκλυσμός σε κολοστομία;

Εφόσον ο θεράπων ιατρός δώσει οδηγία για την διενέργεια υποκλυσμού σε κολοστομία αυτό μπορεί να γίνει από έμπειρο και εξειδικευμένο νοσηλευτικό προσωπικό. Στο ασφαλές περιβάλλον του σπιτιού χωρίς να απαιτείται εισαγωγή σε νοσοκομείο.

  • Σε πόση ώρα αποδίδει ο υποκλυσμός;

Ο χρόνος δράσης του υποκλυσμού είναι διαφορετικός για κάθε ασθενή. Εξαρτάται από τον σκοπό για τον οποίο γίνεται, από την φαρμακευτική αγωγή, την διατροφή, πόσες μέρες έχει να ενεργηθεί, πόσο κινείται κτλ. Το εύρος της απόδοσής του κυμαίνεται μεταξύ λίγων λεπτών και ενός 24ώρου. Σε συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό μπορεί να επαναληφθεί